“Mở khóa” thị trường nhiên liệu hàng không bền vững tại Việt Nam

Ngành hàng không toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ nhằm giảm phát thải carbon và hướng tới mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2050. Trong xu hướng đó, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được xem là giải pháp chiến lược giúp ngành aviation giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống.

Với lợi thế về nguồn nguyên liệu sinh khối, năng lực lọc hóa dầu và vị trí chiến lược tại Đông Nam Á, Việt Nam được đánh giá có tiềm năng trở thành trung tâm phát triển nhiên liệu hàng không bền vững trong khu vực.

SAF trở thành xu hướng tất yếu của ngành hàng không

Theo các chuyên gia quốc tế, áp lực giảm phát thải đang buộc ngành hàng không toàn cầu phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng.

Nhiên liệu hàng không bền vững (Sustainable Aviation Fuel – SAF) có khả năng giảm tới 80% lượng phát thải CO₂ trong toàn bộ vòng đời nhiên liệu so với nhiên liệu phản lực truyền thống.

Điểm nổi bật của SAF là có thể sử dụng trên hạ tầng kỹ thuật hiện hữu mà không cần thay đổi lớn về động cơ hoặc hệ thống khai thác tàu bay. Điều này giúp các hãng hàng không giảm đáng kể chi phí chuyển đổi công nghệ.

Chính vì vậy, SAF đang trở thành “trụ cột” trong chiến lược phát triển xanh của ngành hàng không quốc tế.

Nhiều quốc gia và khu vực đã xây dựng lộ trình bắt buộc pha trộn SAF vào nhiên liệu hàng không thương mại nhằm giảm phát thải carbon trong dài hạn.

Thị trường nhiên liệu hàng không bền vững tăng trưởng mạnh

Theo dự báo của giới phân tích, quy mô thị trường SAF toàn cầu có thể tăng từ khoảng 2,7 tỷ USD năm 2025 lên hơn 40 tỷ USD vào năm 2034.

Tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Chính sách và Công nghệ về nhiên liệu hàng không bền vững Việt Nam 2026 (IPS Vietnam 2026) tổ chức tại Đà Nẵng, nhiều chuyên gia nhận định ngành hàng không thế giới đang bước vào cuộc chuyển đổi công nghiệp quy mô lớn, trong đó SAF đóng vai trò trung tâm.

Ông Fabrice Espinosa, Tổng Giám đốc Hiệp hội SAF châu Á (ASAFA), cho biết để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, tỷ trọng sử dụng nhiên liệu xanh trong ngành hàng không cần đạt khoảng 60–70%.

Điều này đồng nghĩa sản lượng SAF toàn cầu sẽ phải tăng trưởng hơn 100 lần trong hơn hai thập kỷ tới.

Theo ông Fabrice Espinosa, đây không chỉ là quá trình thay thế nhiên liệu mà còn là cuộc chuyển đổi công nghiệp toàn diện, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các lĩnh vực năng lượng, logistics, tài chính và công nghệ.

Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển SAF

Các chuyên gia đánh giá Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu vào chuỗi giá trị nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu.

Lợi thế lớn nhất nằm ở nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào phục vụ sản xuất SAF.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có nền tảng công nghiệp lọc hóa dầu tương đối phát triển với sự tham gia của các doanh nghiệp lớn như:

• Petrovietnam
• Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR)

Các doanh nghiệp này đã tích lũy kinh nghiệm vận hành và sở hữu hạ tầng kỹ thuật đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Trên thực tế, những chuyến bay đầu tiên sử dụng nhiên liệu sạch tại khu vực miền Trung đã được triển khai với sự phối hợp giữa:

• Vietnam Airlines
• Skypec
• Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn

Đây được xem là bước thử nghiệm quan trọng, cho thấy Việt Nam đã bắt đầu tham gia vào chuỗi giá trị SAF bằng các hành động thực tế.

Đà Nẵng hướng tới trung tâm logistics năng lượng xanh

Theo ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, khu vực miền Trung có nhiều tiềm năng phát triển logistics, trung chuyển nhiên liệu và thử nghiệm các mô hình SAF trong tương lai.

Trong khi đó, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đang triển khai mô hình A-CDM xanh nhằm giảm thời gian tàu bay nổ máy chờ tại sân đỗ, qua đó cắt giảm lượng phát thải CO₂.

Ông Lê Hoài Nam, Phó Giám đốc sân bay Đà Nẵng, cho biết việc tối ưu quản lý không lưu và quy hoạch hạ tầng sân bay sẽ góp phần xây dựng mô hình cảng hàng không xanh trong tương lai.

Cần “cú hích” chính sách để phát triển thị trường SAF

Dù có nhiều tiềm năng, giới chuyên gia cho rằng Việt Nam cần sớm hoàn thiện khung chính sách nhằm thúc đẩy thị trường nhiên liệu hàng không bền vững.

Các rào cản hiện nay chủ yếu nằm ở:

• Chính sách hỗ trợ đầu tư
• Công nghệ sản xuất
• Nguồn vốn phát triển
• Chuỗi cung ứng nguyên liệu

Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công thuộc Bộ Công Thương, Việt Nam sẽ tiếp tục xây dựng hệ sinh thái và mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực SAF.

Mục tiêu không chỉ dừng ở việc ứng dụng SAF trong nước mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu.

Cơ hội để Việt Nam tham gia chuỗi năng lượng sạch quốc tế

Trong bối cảnh xu hướng chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, nhiên liệu hàng không bền vững không chỉ mở ra một ngành công nghiệp mới mà còn tạo cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị năng lượng sạch quốc tế.

Nếu sớm tháo gỡ các rào cản về chính sách, vốn và công nghệ, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến quan trọng trên bản đồ phát triển nhiên liệu hàng không bền vững của khu vực Đông Nam Á trong tương lai.

Xem thêm:

Vận tải hàng không từ Taguig về Hà Nội

Booking tải hàng không từ Hà Nội đi Hà Lan