Mục tiêu phát thải bằng 0 của ngành hàng không đối mặt nhiều thách thức

Ngành hàng không toàn cầu có nguy cơ không đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050

Mục tiêu đưa lượng phát thải carbon ròng của ngành hàng không toàn cầu về mức 0 vào năm 2050 đang đối mặt với nhiều thách thức lớn khi nguồn cung nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Đây là cảnh báo được lãnh đạo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) đưa ra tại hội nghị thường niên diễn ra ở Rio de Janeiro, Brazil.

Theo ông Willie Walsh, Tổng Giám đốc IATA, triển vọng hoàn thành mục tiêu Net Zero vào năm 2050 đang trở nên khó khăn hơn khi nhiều giải pháp cốt lõi để giảm phát thải vẫn chưa đạt được tiến độ như kỳ vọng.

Nguồn cung nhiên liệu hàng không bền vững còn quá thấp

Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được xem là yếu tố quan trọng nhất trong chiến lược giảm phát thải của ngành hàng không toàn cầu. Theo các tính toán hiện nay, hơn 50% lượng khí thải cần cắt giảm sẽ phụ thuộc vào việc sử dụng SAF thay thế nhiên liệu phản lực truyền thống.

Tuy nhiên, sản lượng SAF hiện vẫn ở mức rất thấp. Trong năm 2026, sản lượng SAF toàn cầu dự kiến chỉ đạt khoảng 2,4 triệu tấn, tương đương 0,8% tổng nhu cầu nhiên liệu của ngành hàng không. Trong khi đó, mục tiêu đặt ra đến năm 2050 là đạt khoảng 500 triệu tấn, chiếm 65% lượng nhiên liệu tiêu thụ toàn ngành.

Khoảng cách rất lớn giữa mục tiêu và thực tế đang khiến giới chuyên gia lo ngại về khả năng hoàn thành lộ trình phát thải ròng bằng 0 trong tương lai.

Các hãng hàng không không thể tự mình hoàn thành mục tiêu

Theo lãnh đạo IATA, các hãng hàng không vẫn đang nỗ lực thực hiện các cam kết môi trường nhưng không thể đơn độc hoàn thành mục tiêu Net Zero nếu thiếu sự hỗ trợ từ các bên liên quan.

Một trong những trở ngại lớn hiện nay là việc chậm bàn giao các dòng máy bay thế hệ mới có khả năng tiết kiệm nhiên liệu hơn. Ngoài ra, hệ thống quản lý không lưu tại nhiều quốc gia chưa được cải thiện đáng kể, làm hạn chế khả năng tối ưu hóa hành trình bay và giảm lượng khí thải.

Bên cạnh đó, các công ty năng lượng cũng chưa cung cấp đủ nhiên liệu hàng không bền vững với quy mô thương mại cần thiết, khiến nguồn cung SAF tiếp tục khan hiếm và chi phí chuyển đổi xanh của ngành ngày càng tăng.

e-SAF vẫn chưa sẵn sàng cho sản xuất quy mô lớn

Tại châu Âu và nhiều quốc gia phát triển, các chính phủ đang thúc đẩy sử dụng các thế hệ nhiên liệu sạch mới như e-SAF – loại nhiên liệu được sản xuất từ năng lượng tái tạo và được đánh giá có khả năng giảm phát thải cao hơn so với SAF truyền thống.

Tuy nhiên, e-SAF hiện vẫn chưa được sản xuất với quy mô thương mại đáng kể. Các chuyên gia cho rằng việc áp dụng các chỉ tiêu bắt buộc quá sớm khi năng lực sản xuất chưa đáp ứng đủ có thể tạo áp lực lớn lên thị trường năng lượng và làm tăng chi phí nhiên liệu hàng không.

Theo IATA, các mục tiêu về tỷ lệ sử dụng e-SAF mà Anh và Liên minh châu Âu (EU) đặt ra cho năm 2030 hiện vẫn còn khá xa so với khả năng cung ứng thực tế của thị trường.

Quá trình xanh hóa ngành hàng không cần lộ trình thực tế hơn

Dù chưa loại trừ khả năng đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, IATA cho rằng ngành hàng không toàn cầu cần sớm xây dựng một lộ trình thực tế hơn, phù hợp với năng lực sản xuất nhiên liệu sạch, tiến độ phát triển công nghệ và tình hình năng lượng thế giới.

Trong bối cảnh nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc cân bằng giữa mục tiêu giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng và duy trì sự phát triển của ngành đang trở thành bài toán lớn đối với các hãng hàng không, nhà sản xuất máy bay và các chính phủ trên toàn cầu.

Những khó khăn hiện tại cho thấy hành trình hướng tới ngành hàng không xanh vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Việc phát triển nhiên liệu sạch, cải tiến công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế sẽ đóng vai trò quyết định đối với khả năng hiện thực hóa mục tiêu Net Zero trong những thập kỷ tới.

Xem thêm:

Vận tải hàng không từ Taguig về Hà Nội

Booking tải hàng không từ Hà Nội đi Hà Lan