Phát Triển Nhiên Liệu Hàng Không Bền Vững: Cơ Hội, Thách Thức Và Định Hướng Phát Triển

Xu hướng chuyển dịch sang Nhiên liệu hàng không bền vững (Sustainable Aviation Fuel – SAF) không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành một “hàng rào kỹ thuật” bắt buộc trên toàn cầu. Đối với ngành hàng không Việt Nam, việc nghiên cứu và áp dụng SAF là yêu cầu sống còn để duy trì tấm vé hội nhập thị trường quốc tế, đặc biệt khi các định chế như Chương trình bù đắp và giảm thiểu carbon (CORSIA) của ICAO bước vào giai đoạn bắt buộc.

1. Cơ hội: Tiềm năng từ lợi thế quốc gia

Việc phát triển SAF mở ra những vận hội mới không chỉ cho các hãng bay mà cho cả nền kinh tế:

Tận dụng lợi thế kinh tế nông nghiệp sản xuất sinh khối: Việt Nam sở hữu nguồn phụ phẩm nông nghiệp khổng lồ (như rơm rạ, vỏ trấu, bã mía), mỡ động vật và dầu ăn đã qua sử dụng (UCO). Đây chính là nguồn nguyên liệu đầu vào dồi dào, lý tưởng cho công nghệ sản xuất SAF, giúp chuyển hóa chất thải thành sản phẩm năng lượng giá trị cao.

Thâm nhập thị trường tín chỉ carbon toàn cầu: Việc tự chủ và sử dụng SAF giúp các hãng hàng không nội địa giảm tới 80% lượng phát thải carbon so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống. Điều này tạo lợi thế cạnh tranh lớn, giúp các hãng giảm thiểu chi phí đền bù phát thải và thu hút nhóm khách hàng doanh nghiệp có tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) khắt khe.

Thu hút dòng vốn đầu tư xanh: Các dự án nghiên cứu, xây dựng nhà máy tinh chế SAF đạt chuẩn quốc tế tại Việt Nam có cơ hội rất lớn để tiếp cận các quỹ tài chính xanh, nguồn vốn vay ưu đãi quốc tế và chuyển giao công nghệ từ các tập đoàn năng lượng hàng đầu thế giới.

2. Thách thức: Bài toán chuỗi cung ứng và kinh tế vận hành

Bên cạnh tiềm năng, việc đưa SAF vào hệ thống vận hành thực tế đang va phải những nút thắt lớn:

Rào cản chi phí biến đổi (Variable Costs): Hiện tại, giá thành sản xuất SAF đang cao gấp từ 2 đến 4 lần so với nhiên liệu hóa thạch Jet A1. Do chi phí nhiên liệu luôn chiếm từ 30% đến 40% chi phí vận hành của một hãng hàng không, việc áp dụng SAF quy mô lớn ngay lập tức sẽ đẩy giá vé máy bay lên rất cao, gây áp lực trực tiếp lên thị trường nội địa.

Sự thiếu hụt hạ tầng Logistics và Phối trộn: Hệ thống kho bãi, đường ống tiếp nhận, công nghệ phối trộn và quy trình kiểm định chất lượng đạt chuẩn ICAO cho SAF tại các cảng hàng không lớn như Tân Sơn Nhất, Nội Bài hay Long Thành vẫn đang ở giai đoạn sơ khởi, chưa đồng bộ.

Tính ổn định của chuỗi cung ứng nguyên liệu: Dù nguồn sinh khối dồi dào nhưng hoạt động thu gom, phân loại và vận chuyển nguyên liệu thô (như dầu ăn thừa, mỡ cá) tại Việt Nam còn manh mún, chưa hình thành chuỗi cung ứng công nghiệp quy mô lớn để cung cấp ổn định cho các nhà máy lọc dầu.

3. Định hướng phát triển: Lộ trình phân kỳ khoa học

Để hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải mà không gây gãy đổ cấu trúc tài chính của ngành hàng không, định hướng phát triển SAF cần tuân thủ một chiến lược đi từng bước vững chắc:

Hoàn thiện hành lang pháp lý (Ngắn hạn): Nhà nước cần sớm ban hành bộ tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về SAF tương thích với hạ tầng kỹ thuật hiện hữu . Đồng thời, xây dựng các quy định rõ ràng về tỷ lệ phối trộn bắt buộc tăng dần theo từng giai đoạn để các hãng bay và nhà cung ứng năng lượng có lộ trình chuẩn bị.

Áp dụng thí điểm trên các chặng bay quốc tế Trung hạn: Ưu tiên sử dụng SAF cho các chuyến bay đi đến các quốc gia có chế tài khắt khe về giảm dấu chân carbon như Liên minh Châu Âu EU hay Mỹ. Triển khai cơ chế “Vé bay xanh” Green Fare để hành khách hoặc doanh nghiệp có thể chủ động chia sẻ chi phí chênh lệch nhiên liệu trên tinh thần tự nguyện.

Thương mại hóa và tự chủ nguồn cung nội địa (Dài hạn): Kiến tạo hệ sinh thái bằng cách ban hành các chính sách đòn bẩy kinh tế như: ưu đãi thuế nhập khẩu thiết bị, giảm thuế thu nhập cho các doanh nghiệp đầu tư nhà máy tinh chế SAF tại Việt Nam, và giảm phí dịch vụ cảng hàng không cho các chuyến bay sử dụng nhiên liệu bền vững.

Nội Bài Express Đồng Hành Cùng Hoạt Động Hàng Không An Toàn

Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu ngày càng chú trọng các biện pháp an toàn y tế, việc Cảng Hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất chủ động tăng cường phòng chống dịch Ebola cho thấy sự chuẩn bị nghiêm túc nhằm bảo vệ hành khách, người lao động và duy trì hoạt động khai thác hàng không thông suốt, an toàn và hiệu quả.

Xem thêm:

Vận tải hàng không từ Taguig về Hà Nội

Booking tải hàng không từ Hà Nội đi Hà Lan