Khủng hoảng Trung Đông “thổi bay” một nửa lợi nhuận ngành hàng không năm 2026

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), lợi nhuận ròng của ngành hàng không toàn cầu dự kiến giảm gần một nửa trong năm 2026 khi giá nhiên liệu máy bay tăng khoảng 70% do tác động từ xung đột tại Trung Đông.

RIO DE JANEIRO – Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) vừa phát đi cảnh báo ảm đạm tại Đại hội thường niên lần thứ 82 đang diễn ra tại Brazil. Theo báo cáo mới nhất, căng thẳng địa chính trị leo thang nghiêm trọng tại Trung Đông (đặc biệt là các cuộc không kích giữa Mỹ – Israel – Iran) cùng với khủng hoảng chuỗi cung ứng linh kiện kéo dài đã tạo thành “gọng kìm” bóp nghẹt biên lợi nhuận, khiến lợi nhuận ròng dự kiến của ngành hàng không toàn cầu trong năm 2026 bị cắt giảm một nửa so với năm ngoái.

Các chỉ số tài chính cốt lõi lao dốc

Dù doanh thu toàn ngành dự kiến vẫn đạt mức kỷ lục mới là 1.165 nghìn tỷ USD (tăng 9.4% so với năm 2025), áp lực chi phí tăng vọt đã khiến các chỉ số hiệu quả tài chính sụt giảm nghiêm trọng:

Lợi nhuận ròng toàn ngành bị cắt giảm từ mức 45 tỷ USD của năm 2025 xuống chỉ còn 23 tỷ USD trong năm 2026.

Biên lợi nhuận ròng bị thu hẹp đáng kể, từ mức 4.2% xuống chỉ còn vỏn vẹn 2.0%.

Lợi nhuận trung bình trên mỗi hành khách giảm hơn một nửa, hiện các hãng bay chỉ còn thu về khoảng 4.50 USD/khách, so với mức 9.10 USD của năm ngoái.

Chi phí nhiên liệu bị đội thêm 100 tỷ USD do bão giá, trở thành gánh nặng lớn nhất ăn mòn lợi nhuận.

Theo Tổng giám đốc IATA Willie Walsh, nghịch lý lớn nhất của năm 2026 là nhu cầu đi lại của hành khách vẫn bùng nổ mạnh mẽ (dự kiến đạt kỷ lục 5.1 tỷ lượt khách, hệ số lấp đầy ghế trung bình đạt 84%), nhưng các hãng bay lại không thể giữ lại lợi nhuận do chi phí vận hành tăng vọt vượt kiểm soát.

1. Áp lực chi phí và Giới hạn không phận

• Cú sốc Jet Fuel: Xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu bay tăng phi mã 70% so với cùng kỳ.
• Khủng hoảng không phận Vùng Vịnh: Buộc các hãng phải chuyển hướng bay vòng. Đường bay Á – Âu kéo dài nhiều giờ, làm tăng lượng tiêu thụ nhiên liệu và gây căng thẳng cho năng lực khai thác vốn đã thắt chặt. Khu vực Trung Đông chịu thiệt hại nặng nhất, dự kiến lỗ tập thể 4.3 tỷ USD.

2. Khủng hoảng chuỗi cung ứng linh kiện toàn cầu

Trì trệ sản xuất: Sự chậm trễ từ các nhà sản xuất máy bay và động cơ khiến đơn hàng tồn đọng toàn cầu vượt mức 18.000 chiếc. Đội tàu bay già hóa, chạm độ tuổi trung bình kỷ lục 15.2 năm.

Hệ quả chi phí: Thiếu hụt hơn 5.000 tàu bay thế hệ mới  buộc các hãng duy trì dòng máy bay cũ. Điều này đẩy chi phí bảo dưỡng (MRO) và giá thuê tàu bay tăng cao, triệt tiêu nỗ lực tối ưu hóa chi phí vận hành.

 3. Tác động cục bộ và Phản ứng của thị trường Việt Nam

Áp lực từ giá nhiên liệu Jet A-1 và biến động tỷ giá trong cao điểm hè 2026 buộc các hãng nội địa phải phản ứng nhanh:

Về doanh thu/giá vé: Phối hợp áp dụng phương án phụ thu nhiên liệu chặng quốc tế và khung phụ thu linh hoạt chặng nội địa để bảo vệ dòng tiền.

Về tối ưu vận hành:

Vietnam Airlines: Ứng dụng Big Data tối ưu hóa lịch bảo dưỡng, giảm thiểu thời gian tàu bay dừng khai thác .

Vietravel Airlines: Tái cơ cấu mạng bay, dồn tải vào các trục nội địa cao điểm (Hà Nội – Nha Trang/Buôn Ma Thuột) và mở tuyến quốc tế tiềm năng (TP.HCM – Thâm Quyến) để tối đa hóa hệ số lấp đầy ghế.

4. Xu hướng thị trường và Nhận định chuyên gia (IATA)

Xu hướng giá: 86% hành khách toàn cầu chấp nhận giá vé thả nổi theo giá dầu. Giá vé máy bay sẽ tiếp tục neo cao đến cuối năm 2026.

Bộ lọc thị trường: Giai đoạn khủng hoảng chi phí này sẽ đào thải các hãng bay chậm chuyển đổi số, không tối ưu được đường bay và quản trị hiệu suất khai thác, dẫn đến nguy cơ bị thâu tóm hoặc phá sản lớn.

Nội Bài Express Đồng Hành Cùng Hoạt Động Hàng Không An Toàn

• Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu ngày càng chú trọng các biện pháp an toàn y tế, việc Cảng Hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất chủ động tăng cường phòng chống dịch Ebola cho thấy sự chuẩn bị nghiêm túc nhằm bảo vệ hành khách, người lao động và duy trì hoạt động khai thác hàng không thông suốt, an toàn và hiệu quả.
• Xem thêm:
• Vận tải hàng không từ Taguig về Hà Nội
• Booking tải hàng không từ Hà Nội đi Hà Lan