Nội Dung
Xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đang tạo ra những tác động rõ rệt đối với ngành hàng không toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Theo đánh giá của Cục Hàng không Việt Nam, nếu tình hình căng thẳng tiếp tục kéo dài, nhiều doanh nghiệp trong ngành hàng không có thể chịu thiệt hại lớn, đặc biệt là các đơn vị cung cấp dịch vụ hạ tầng và điều hành bay.
Đáng chú ý, Airports Corporation of Vietnam (ACV) được ước tính có thể thất thu khoảng 10,9 triệu USD mỗi tháng, trong khi Vietnam Air Traffic Management Corporation (VATM) có thể mất khoảng 1 triệu USD mỗi tháng do hoạt động bay bị gián đoạn.
Theo cơ quan quản lý hàng không, cuộc khủng hoảng tại Trung Đông hiện có tính chất phức tạp và chưa xác định thời điểm kết thúc. Điều này gây ảnh hưởng trực tiếp đến vận tải hàng không, du lịch, thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia tại khu vực Trung Đông hạn chế hoặc đóng cửa không phận, các hãng hàng không buộc phải điều chỉnh lộ trình bay để tránh các vùng nguy hiểm. Điều này làm tăng thời gian bay, chi phí nhiên liệu và chi phí khai thác.
Hiện nay, các hãng hàng không Việt Nam chưa khai thác đường bay thẳng đến Trung Đông. Tuy nhiên, các chuyến bay từ Việt Nam đi châu Âu của Vietnam Airlines vẫn chịu ảnh hưởng khi phải điều chỉnh đường bay để tránh không phận của Iran và Iraq cùng các khu vực lân cận.
Theo thống kê sơ bộ, từ ngày 28/2 đến ngày 2/3, do ảnh hưởng từ tình hình chiến sự tại Trung Đông, các hãng hàng không đã hủy 23 chuyến bay, làm ảnh hưởng đến gần 6.000 hành khách.
Ngoài ra, trong trường hợp xung đột tiếp tục leo thang, các hãng hàng không còn phải đối mặt với việc tăng chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh (War Risk Insurance). Chi phí này có thể tăng thêm từ 10% đến 15% đối với các máy bay khai thác các tuyến bay xuyên lục địa có tiếp giáp khu vực xung đột.
Sự gián đoạn này không chỉ ảnh hưởng đến hãng bay mà còn tác động đến các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không tại Việt Nam.
Cụ thể:
Vietnam Air Traffic Management Corporation ước tính thất thu khoảng 250.000 USD mỗi tuần, tương đương 1 triệu USD mỗi tháng từ hoạt động điều hành bay.
Airports Corporation of Vietnam có thể thất thu khoảng 10,9 triệu USD mỗi tháng từ các khoản phí dịch vụ tại sân bay, bao gồm phí hành khách và dịch vụ mặt đất.
Bên cạnh các doanh nghiệp hàng không, ngành du lịch cũng đang chịu ảnh hưởng đáng kể. Nhiều công ty lữ hành tại Việt Nam gặp khó khăn khi tổ chức các tour quốc tế, đặc biệt là các tuyến bay đi châu Âu.
Theo phản ánh của một số doanh nghiệp du lịch, nhiều khách hàng đã đặt tour từ sớm nhưng phải dời lịch khởi hành hoặc thay đổi hãng bay do giá vé máy bay tăng mạnh.
Trong một số trường hợp, giá vé máy bay riêng lẻ gần bằng hoặc thậm chí cao hơn chi phí của một tour trọn gói trước đây.
Không chỉ khách du lịch, những người đi công tác, du học sinh hoặc lao động Việt Nam đang sinh sống tại châu Âu cũng gặp khó khăn khi tìm vé máy bay phù hợp để quay lại nơi học tập và làm việc.
Trước những biến động của thị trường hàng không quốc tế, nhiều doanh nghiệp lữ hành tại Việt Nam đã chủ động chuyển hướng sang khai thác các thị trường gần hơn như:
Nhật Bản
Hàn Quốc
Trung Quốc
Các quốc gia Đông Nam Á
Việc tập trung vào các thị trường gần giúp giảm thiểu rủi ro từ yếu tố địa chính trị cũng như hạn chế chi phí vận hành tăng cao.
Bên cạnh yếu tố an ninh không phận, ngành hàng không còn phải đối mặt với áp lực từ giá nhiên liệu tăng mạnh khi giá dầu thế giới leo thang. Theo các chuyên gia, nhiên liệu thường chiếm khoảng 20–25% tổng chi phí vận hành của một hãng hàng không, vì vậy biến động giá dầu có thể tiếp tục đẩy giá vé máy bay tăng trong thời gian tới.
Trước tình hình phức tạp của xung đột tại Trung Đông, Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, đồng thời triển khai các giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại cho ngành hàng không.
Một số giải pháp đang được xem xét gồm:
Hỗ trợ các hãng hàng không trong việc điều chỉnh kế hoạch khai thác
Phối hợp với Airports Corporation of Vietnam để xem xét giảm giá dịch vụ sân đỗ
Làm việc với các hãng hàng không về khả năng áp dụng phụ thu nhiên liệu nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh
Tạo điều kiện để các hãng hàng không Trung Đông nối lại hoạt động khi tình hình ổn định
Các chuyên gia nhận định rằng nếu căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông kéo dài, thị trường hàng không quốc tế – đặc biệt là các tuyến bay giữa châu Á và châu Âu – có thể tiếp tục đối mặt với tình trạng giá vé cao và khan hiếm chỗ trong nhiều tháng tới.
Xem thêm: