EU chuẩn bị “phương án B” cho nhiên liệu hàng không giữa khủng hoảng Trung Đông

Liên minh châu Âu (EU) đang lên kế hoạch triển khai các giải pháp khẩn cấp nhằm đảm bảo nguồn cung nhiên liệu hàng không trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang và nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz ngày càng nghiêm trọng.

Một trong những phương án đáng chú ý là khả năng sử dụng nhiên liệu máy bay Jet A do Mỹ sản xuất thay thế cho nhiên liệu Jet A-1 đang được sử dụng phổ biến tại châu Âu.

EASA đánh giá nhiên liệu Jet A của Mỹ an toàn cho hàng không châu Âu

Ngày 8/5, Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) cho biết việc đưa nhiên liệu Jet A của Mỹ vào sử dụng tại châu Âu “không gây lo ngại về an toàn” nếu được triển khai đúng quy trình kỹ thuật.

Hiện nay, phần lớn các quốc gia châu Âu sử dụng nhiên liệu Jet A-1 cho hoạt động hàng không dân dụng, trong khi Jet A chủ yếu được khai thác tại Mỹ.

Sự khác biệt chính giữa hai loại nhiên liệu nằm ở điểm đóng băng. Jet A có điểm đóng băng cao hơn, khiến khả năng hoạt động trong môi trường nhiệt độ cực thấp trên các chuyến bay đường dài kém hơn so với Jet A-1.

Tuy nhiên, theo EASA, cả hai loại nhiên liệu đều đáp ứng tiêu chuẩn an toàn bay nếu được kiểm soát vận hành phù hợp.

EU đối mặt nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu bay vì eo biển Hormuz

Động thái chuẩn bị “phương án B” diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chịu tác động mạnh từ căng thẳng tại Trung Đông.

Eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới — hiện gần như bị phong tỏa, ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn cung nhiên liệu hàng không cho châu Âu.

Trước xung đột, khoảng 20% lượng nhiên liệu hàng không nhập khẩu của châu Âu được vận chuyển qua khu vực này.

Việc gián đoạn nguồn cung đã khiến giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh ngay trước cao điểm du lịch hè, tạo áp lực lớn lên các hãng hàng không châu Âu.

Ủy viên EU phụ trách năng lượng Dan Jorgensen cho biết châu Âu hiện chưa rơi vào tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng, nhưng EU đang xây dựng nhiều kịch bản ứng phó nếu khủng hoảng kéo dài.

Châu Âu triển khai loạt biện pháp khẩn cấp hỗ trợ hãng bay

Để giảm áp lực lên ngành hàng không, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố nhiều giải pháp tạm thời nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nhiên liệu.

Trong đó có việc nới lỏng quy định liên quan đến “tankering” — hình thức máy bay mang thêm nhiên liệu từ sân bay có giá rẻ hơn để hạn chế tiếp nhiên liệu tại các điểm có chi phí cao.

EU cũng cho phép linh hoạt hơn trong phân bổ slot sân bay đối với các hãng buộc phải cắt giảm chuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng mạnh.

Tuy nhiên, các hãng hàng không được cảnh báo không được tự ý áp thêm phụ phí nhiên liệu sau khi hành khách đã hoàn tất mua vé.

Người phát ngôn EU Anna-Kaisa Itkonen nhấn mạnh mọi thay đổi giá vé sau giao dịch có thể vi phạm quy định bảo vệ người tiêu dùng của châu Âu, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt đã được quy định trong hợp đồng tour trọn gói.

Hàng không châu Âu chịu áp lực lớn vì giá nhiên liệu leo thang

Giới phân tích cho rằng cuộc khủng hoảng hiện tại tiếp tục cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của ngành hàng không châu Âu vào nguồn năng lượng từ Trung Đông.

Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, nhiều hãng hàng không buộc phải:

• Cắt giảm chuyến bay
• Điều chỉnh lịch khai thác
• Thu hẹp mạng bay
• Tăng giá vé để bù đắp chi phí vận hành

Các hãng hàng không giá rẻ và các tuyến bay du lịch ngắn được đánh giá là nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất do biên lợi nhuận thấp và khả năng dự trữ nhiên liệu hạn chế.

EU muốn đẩy nhanh phát triển nhiên liệu hàng không bền vững

Trong dài hạn, nhiều chuyên gia nhận định cuộc khủng hoảng lần này sẽ thúc đẩy Liên minh châu Âu tăng tốc phát triển nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).

SAF được xem là giải pháp quan trọng giúp ngành aviation giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống và hạn chế tác động từ các biến động địa chính trị toàn cầu.

Bên cạnh yếu tố môi trường, việc đa dạng hóa nguồn nhiên liệu cũng được xem là chiến lược quan trọng nhằm đảm bảo an ninh năng lượng cho ngành hàng không châu Âu trong tương lai.

Nếu căng thẳng tại Trung Đông chưa sớm hạ nhiệt, ngành hàng không toàn cầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục đối mặt với giá nhiên liệu cao, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và tình trạng gián đoạn khai thác kéo dài trong mùa hè năm nay.