Đề xuất mới về hoàn vé khi chuyến bay bị chậm

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Hàng không dân dụng 2025, trong đó nổi bật là việc điều chỉnh nghĩa vụ của hãng hàng không khi chuyến bay bị chậm hoặc hủy. Theo cơ quan soạn thảo, tình trạng chậm chuyến vẫn xảy ra khá phổ biến nhưng việc thực thi quyền lợi hành khách chưa đồng bộ, khiến nhiều người rơi vào thế bị động. Vì vậy, việc siết trách nhiệm doanh nghiệp vận tải được xem là bước đi cần thiết nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo sự minh bạch trên thị trường hàng không.

Chậm từ 2 giờ phải phục vụ hành khách

Dự thảo tiếp tục xác định chuyến bay bị chậm khi thời gian khởi hành thực tế muộn từ 15 phút trở lên so với lịch bay. Trong trường hợp này, hãng phải thông báo rõ nguyên nhân, đồng thời cập nhật giờ khởi hành dự kiến trên hệ thống thông tin tại sân bay. Nếu chuyến bay chậm từ 2 giờ, hãng có trách nhiệm phục vụ ăn uống hoặc cung cấp voucher tương đương, đồng thời hỗ trợ hành khách chuyển sang chuyến bay khác khi có nhu cầu mà không thu thêm phí nếu lỗi thuộc về hãng.

Hành khách được quyền hoàn vé từ mốc 3 giờ

Một trong những thay đổi đáng chú ý là hành khách có quyền yêu cầu hoàn vé khi chuyến bay chậm từ 3 giờ trở lên nếu không muốn tiếp tục hành trình. Hãng hàng không phải hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng theo lựa chọn của khách. So với quy định hiện hành, mốc thời gian này được rút ngắn, giúp hành khách chủ động hơn trong việc sắp xếp kế hoạch cá nhân và giảm thiểu thiệt hại do chờ đợi kéo dài.

Chậm từ 4 giờ phải bồi thường

Dự thảo cũng quy định rằng chuyến bay chậm từ 4 giờ trở lên không chỉ phải hoàn vé mà còn phát sinh nghĩa vụ bồi thường đối với hành khách đã xác nhận chỗ hợp lệ. Đặc biệt, nếu chuyến bay chậm từ 6 giờ trong khung 7h–22h, hãng phải bố trí nơi lưu trú phù hợp hoặc đưa ra phương án thay thế khi được hành khách đồng ý. Trước đây, nhiều trường hợp phải chậm tới 5 giờ mới phát sinh bồi thường, vì vậy đề xuất mới được đánh giá là tăng đáng kể mức độ bảo vệ khách hàng.

Bổ sung quy định khi thay đổi giờ bay

Không chỉ áp dụng với chậm chuyến, dự thảo còn siết quy định đối với việc thay đổi lịch bay. Nếu giờ khởi hành bị điều chỉnh sớm hoặc muộn từ 4 giờ so với thông tin trên vé, hãng phải hỗ trợ hoàn vé, đổi hành trình hoặc chuyển sang chuyến khác trong vòng 72 giờ. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng kéo dài việc xử lý hoàn tiền hoặc đổi chuyến – vấn đề từng gây nhiều bức xúc cho hành khách thời gian qua.

Tuy nhiên, hãng hàng không sẽ không phải bồi thường trong các trường hợp bất khả kháng như thời tiết xấu, rủi ro an ninh, phá hoại hoặc chiến tranh. Việc làm rõ các ngoại lệ được cho là cần thiết để đảm bảo tính khả thi khi áp dụng.

Hành khách ủng hộ, mong được giám sát chặt

Nhiều hành khách bày tỏ sự đồng tình với đề xuất mới, cho rằng quy định rõ ràng sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc khi xảy ra tranh chấp. Thực tế, không ít trường hợp khách phải chủ động yêu cầu mới nhận được hỗ trợ, trong khi chất lượng phục vụ đôi khi chưa tương xứng với thời gian chờ đợi.

Số liệu năm 2025 cho thấy ngành hàng không Việt Nam khai thác hơn 275.000 chuyến bay nhưng chỉ khoảng 65,8% chuyến đúng giờ, giảm đáng kể so với năm trước. Điều này cho thấy việc nâng cao trách nhiệm của hãng bay không chỉ bảo vệ hành khách mà còn góp phần giữ uy tín cho ngành hàng không quốc gia.

Doanh nghiệp lo chi phí gia tăng

Ở chiều ngược lại, một số hãng hàng không đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành hoặc giãn mốc thời gian phát sinh nghĩa vụ. Theo các hãng, nếu áp dụng theo dự thảo, chi phí phục vụ, hoàn vé và bồi thường sẽ tăng mạnh trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu, chi phí bảo dưỡng và thuê tàu bay.

Các hãng đề xuất chỉ phục vụ nước uống khi chậm 2 giờ, cung cấp bữa ăn từ mốc 3 giờ và hoàn vé khi chậm từ 5 giờ trở lên. Tuy nhiên, cơ quan quản lý cho rằng việc quy định trách nhiệm rõ ràng sẽ buộc doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng lịch bay và điều hành khai thác, từ đó hạn chế tình trạng chậm chuyến kéo dài.

Bước tiến hướng tới thị trường hàng không minh bạch

Đề xuất hoàn vé khi chuyến bay chậm từ 3 giờ được xem là động thái quan trọng nhằm cân bằng lợi ích giữa hành khách và doanh nghiệp vận tải. Nếu được thông qua, quy định không chỉ nâng tiêu chuẩn dịch vụ mà còn thúc đẩy thị trường hàng không phát triển minh bạch, chuyên nghiệp hơn. Tuy vậy, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào cơ chế giám sát cũng như khả năng triển khai đồng bộ trong toàn ngành.