Nội Dung
Luật Hàng không dân dụng Việt Nam sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hành khách đi máy bay. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc làm rõ trách nhiệm của hãng hàng không trong trường hợp chuyến bay bị chậm, hủy hoặc hành khách bị từ chối vận chuyển.
Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ khắc phục các bất cập tồn tại lâu nay, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền lợi chính đáng của hành khách trong hoạt động vận tải hàng không.
Theo đại diện Cục Hàng không Việt Nam, Luật Hàng không dân dụng sửa đổi kế thừa các quy định đã được áp dụng ổn định, đồng thời bổ sung, điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp với thực tiễn. Trọng tâm của Luật là minh định rõ trách nhiệm của người vận chuyển và nghĩa vụ đối với hành khách.
Cụ thể, hãng hàng không có trách nhiệm công bố công khai tiêu chuẩn dịch vụ vận tải hàng không thương mại, đồng thời phải thông báo kịp thời, đầy đủ cho hành khách về tình trạng chuyến bay, thay đổi lịch bay hoặc các vấn đề phát sinh trong quá trình vận chuyển.
Trong suốt hành trình, hãng phải thực hiện nghĩa vụ chăm sóc hành khách, đặc biệt đối với người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em và các hành khách cần hỗ trợ đặc biệt.
Luật quy định rõ, trong trường hợp hành khách đã được xác nhận chỗ nhưng chuyến bay bị chậm, bị hủy hoặc hành khách bị từ chối vận chuyển mà không do lỗi của hành khách, hãng hàng không phải thực hiện các nghĩa vụ sau:
Thông báo kịp thời, minh bạch về tình trạng chuyến bay
Xin lỗi hành khách
Bảo đảm việc ăn uống, nghỉ ngơi, đi lại cho hành khách trong thời gian chờ đợi
Chịu các chi phí liên quan trực tiếp, phù hợp với thời gian hành khách phải lưu lại tại sân bay
Những nghĩa vụ này nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu cho hành khách, hạn chế tình trạng bị bỏ mặc tại sân bay khi chuyến bay bị chậm hoặc hủy kéo dài.
Điểm mới đáng chú ý của Luật là quy định cụ thể hơn về trách nhiệm tài chính của hãng hàng không khi lỗi thuộc về người vận chuyển.
Theo đó, nếu chuyến bay bị chậm, hủy hoặc hành khách bị từ chối vận chuyển do lỗi của hãng, ngoài các nghĩa vụ chăm sóc nêu trên, hãng hàng không còn phải:
Thu xếp hành trình thay thế phù hợp theo yêu cầu của hành khách; hoặc
Hoàn trả toàn bộ tiền vé và phần dịch vụ chưa sử dụng theo yêu cầu của hành khách
Việc hoàn tiền này không được kèm theo bất kỳ khoản phí hay điều kiện bất lợi nào cho hành khách.
Đặc biệt, trong trường hợp chuyến bay bị chậm kéo dài, bị hủy hoặc hành khách bị từ chối vận chuyển do lỗi của hãng, người vận chuyển còn phải chi trả một khoản bồi thường ứng trước, không hoàn lại. Khoản bồi thường này có thể bằng tiền hoặc bằng chứng từ có giá trị tương đương.
Nếu sau đó phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự, khoản bồi thường ứng trước sẽ được trừ vào tổng mức bồi thường.
Luật Hàng không dân dụng sửa đổi cũng làm rõ các quyền cơ bản của hành khách trong trường hợp chuyến bay không được thực hiện đúng kế hoạch do lỗi của hãng hàng không.
Hành khách có quyền yêu cầu hãng thu xếp hành trình thay thế hoặc hoàn trả tiền vé, tiền dịch vụ chưa sử dụng. Đồng thời, hành khách phải được thông báo đầy đủ về mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển trong các trường hợp như hành khách bị thương, tử vong, hành lý bị mất, hư hỏng hoặc vận chuyển chậm.
Trong quá trình bay, hành khách có quyền từ chối tiếp tục hành trình tại bất kỳ cảng hàng không nào hoặc tại điểm hạ cánh bắt buộc. Khi đó, hành khách được hoàn lại tiền vé hoặc phần giá trị tương ứng với quãng bay, dịch vụ chưa sử dụng sau khi trừ các chi phí, tiền phạt theo quy định đã được công bố.
Luật mới cũng bổ sung và làm rõ các quy định liên quan đến trẻ em đi máy bay nhằm bảo đảm an toàn và quyền lợi cho nhóm hành khách đặc thù này.
Theo đó, trẻ em từ đủ 2 tuổi đến dưới 12 tuổi được bố trí chỗ ngồi riêng. Trường hợp trẻ em đi máy bay mà không có người lớn đi cùng, hãng hàng không có trách nhiệm cung cấp dịch vụ hỗ trợ theo quy định.
Đối với trẻ em dưới 2 tuổi, không được bố trí chỗ ngồi riêng và bắt buộc phải có người lớn đi cùng trong suốt hành trình.
Luật Hàng không dân dụng sửa đổi giao trách nhiệm cho Nhà chức trách hàng không trong việc giám sát việc thực hiện nghĩa vụ của các hãng hàng không, bảo đảm các quy định về chăm sóc, bồi thường và hoàn tiền được thực hiện đầy đủ, đúng pháp luật.
Bên cạnh quyền lợi hành khách, Luật cũng sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng khác như quản lý, khai thác máy bay; đội tàu bay; nhân viên hàng không; tổ chức và khai thác vùng trời; quản lý hoạt động bay.
Đáng chú ý, Luật bổ sung một chương riêng về hệ thống quản lý an toàn hàng không, quy định việc điều tra tai nạn và sự cố nghiêm trọng theo hướng độc lập, tách biệt với hoạt động giám sát an toàn, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Việc bổ sung các quy định mới về bồi thường chuyến bay chậm, hủy không chỉ giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi của hành khách mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp trong hoạt động của các hãng hàng không.
Trong bối cảnh nhu cầu đi lại bằng đường hàng không ngày càng tăng, việc hoàn thiện khung pháp lý được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng một thị trường hàng không phát triển bền vững, cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp và hành khách.
Xem thêm: