Nhiên Liệu Hàng Không Bền Vững: Cần Có Lộ Trình Và Cách Làm Phù Hợp

Chuyển dịch sang Nhiên liệu hàng không bền vũg không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành một hàng rào kỹ thuật bắt buộc để các hãng hàng không Việt Nam duy trì tấm vé hội nhập thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, việc áp dụng SAF tại một thị trường đang phát triển như Việt Nam là một bài toán phức tạp về quản trị chuỗi cung ứng và kinh tế vận hành. Việc này đòi hỏi một lộ trình phân kỳ khoa học và một cách làm thực tế, thay vì áp đặt các mục tiêu cơ học trong ngắn hạn.

1. Vì sao không thể nóng vội? Những rào cản vận hành thực tế

Một cách làm phù hợp trước hết phải nhìn thẳng vào ba nút thắt lớn nhất của chuỗi giá trị SAF hiện nay:

Gánh nặng chi phí biến đổi : Giá thành SAF hiện cao gấp từ 2 đến 4 lần so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống Jet A1. Trong cấu trúc chi phí của một hãng hàng không, chi phí nhiên liệu vốn đã chiếm tới 30% – 40% tổng chi phí vận hành. Việc ép buộc sử dụng SAF tỷ lệ cao ngay lập tức sẽ đẩy giá vé máy bay lên mức phi mã, triệt tiêu sức mua của thị trường và gián tiếp gây tổn thương cho ngành du lịch.

Thách thức nguồn cung và Logistics nội địa: Nguồn cung SAF trên toàn thế giới hiện mới chỉ đáp ứng được chưa đầy 1% nhu cầu của ngành hàng không. Tại Việt Nam, hạ tầng tiếp nhận, lưu trữ, phối trộn và chứng nhận chất lượng đạt chuẩn ICAO cho SAF tại các đầu sân bay lớn như Nội Bài hay Tân Sơn Nhất vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, chưa thể thương mại hóa quy mô lớn.

Áp lực từ các định chế quốc tế: Từ năm 2027, CORSIA (Chương trình bù đắp và giảm thiểu carbon đối với các chuyến bay quốc tế) của ICAO sẽ chuyển sang giai đoạn bắt buộc. Nếu không có sẵn nguồn SAF tại các sân bay căn cứ, các đường bay quốc tế dài đi Châu Âu, Mỹ hay Đông Bắc Á của các hãng bay nội địa sẽ đối mặt với chi phí đền bù phát thải cực kỳ lớn.

2. Gợi ý lộ trình phân kỳ: “Đi từng bước vững chắc”

Để đạt được mục tiêu giảm phát thải nhưng không làm gãy đổ chuỗi tài chính của ngành, lộ trình chuyển dịch năng lượng xanh nên được chia làm ba giai đoạn chiến lược:

Giai đoạn 1 – Hoàn thiện hành lang pháp lý và Thử nghiệm: Tập trung ban hành các quy định, hướng dẫn kỹ thuật về phối trộn và kiểm định an toàn chất lượng cho SAF tương thích với hạ tầng kỹ thuật hiện hữu . Đồng thời, khuyến khích các hãng hàng không quốc gia thực hiện phối trộn SAF tỷ lệ thấp (từ 1% đến 5%) trên một số đường bay quốc tế chọn lọc nhằm kiểm tra tính ổn định của chuỗi logistics và thông số động cơ trong thực tế.

Giai đoạn 2 – Áp dụng bắt buộc đối với các chặng bay quốc tế : Ưu tiên áp dụng SAF cho các chuyến bay khởi hành từ Việt Nam đi đến các quốc gia có quy định khắt khe về giảm dấu chân carbon . Trong giai đoạn này, có thể áp dụng cơ chế chia sẻ chi phí thông qua các gói sản phẩm “Vé bay xanh”  để hành khách hoặc các doanh nghiệp tự nguyện đóng góp một phần chi phí chênh lệch của nhiên liệu xanh.

Giai đoạn 3 – Thương mại hóa diện rộng và Tự chủ nguồn cung (Dài : Việt Nam cần tận dụng lợi thế lớn về phụ phẩm nông nghiệp (rơm rạ, vỏ trấu), mỡ động vật và dầu ăn đã qua sử dụng để thu hút các tập đoàn năng lượng xây dựng nhà máy tinh chế SAF nội địa. Khi tự chủ được nguồn cung tại chỗ, chi phí logistics vận chuyển SAF sẽ giảm mạnh, đưa giá thành SAF tiệm cận dần với giá Jet A1, giúp việc áp dụng trên các chặng bay nội địa trở nên khả thi về mặt kinh tế.

3. Cách làm phù hợp: Kiến tạo hệ sinh thái thay vì mệnh lệnh hành chính

Chính phủ cần đóng vai trò là nhà kiến tạo hệ sinh thái thông qua các công cụ đòn bẩy kinh tế rõ ràng:

Chính sách ưu đãi thuế, phí: Giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu xanh, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án sản xuất SAF tại Việt Nam, và giảm phí dịch vụ mặt đất/cất-hạ cánh cho các chuyến bay sử dụng nhiên liệu bền vững.

Tín dụng xanh: Hỗ trợ các hãng hàng không tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi quốc tế để nâng cấp đội tàu bay thế hệ mới tiết kiệm nhiên liệu, song song với việc áp dụng SAF để tối ưu hóa hiệu quả bảo dưỡng và giảm dòng phát thải.

Nội Bài Express Đồng Hành Cùng Hoạt Động Hàng Không An Toàn

Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu ngày càng chú trọng các biện pháp an toàn y tế, việc Cảng Hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất chủ động tăng cường phòng chống dịch Ebola cho thấy sự chuẩn bị nghiêm túc nhằm bảo vệ hành khách, người lao động và duy trì hoạt động khai thác hàng không thông suốt, an toàn và hiệu quả.

Xem thêm:

Vận tải hàng không từ Taguig về Hà Nội

Booking tải hàng không từ Hà Nội đi Hà Lan