Nga ra mắt tiêm kích Su-57 hai chỗ ngồi, hướng tới thị trường xuất khẩu và đối tác chiến lược Ấn Độ

Nga vừa giới thiệu biến thể hai chỗ ngồi của tiêm kích tàng hình Su-57, đánh dấu bước phát triển mới trong chương trình máy bay chiến đấu thế hệ năm của nước này. Theo nhiều nguồn tin quốc phòng Nga, phiên bản mới được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu từ Ấn Độ cùng các khách hàng quốc tế đang quan tâm tới dòng chiến đấu cơ hiện đại này.

Sự xuất hiện của Su-57 hai chỗ ngồi được đánh giá là động thái quan trọng của Nga trong nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu vũ khí, đồng thời gia tăng sức cạnh tranh trước các dòng tiêm kích phương Tây trên thị trường quốc tế.

Su-57 hai chỗ ngồi được thiết kế theo yêu cầu của Ấn Độ

Theo các nguồn tin quốc phòng Nga, Không quân Ấn Độ là một trong những đối tác thúc đẩy mạnh mẽ việc phát triển biến thể Su-57 hai chỗ ngồi. New Delhi từ lâu đã ưu tiên sử dụng các tiêm kích hạng nặng hai chỗ do Nga chế tạo nhằm phục vụ cả tác chiến lẫn huấn luyện phi công.

Trong quá khứ, Ấn Độ từng đặt mua số lượng lớn các dòng Su-30MK và Su-30MKI, nhưng lại không lựa chọn những mẫu tiêm kích một chỗ ngồi như Su-27 hay Su-35. Điều này cho thấy chiến lược khai thác của Không quân Ấn Độ vẫn ưu tiên các nền tảng hai chỗ ngồi để tăng tính linh hoạt trong vận hành.

Ngoài Ấn Độ, một số quốc gia khác như Malaysia cũng được cho là có xu hướng ưu tiên các dòng chiến đấu cơ hai chỗ ngồi trong các chương trình mua sắm quân sự trước đây.

Thiết kế mới với buồng lái kép

Các hình ảnh mới xuất hiện cho thấy phiên bản Su-57 mới có phần thân trước kéo dài nhằm bố trí thêm buồng lái thứ hai. Đây được xem là thay đổi lớn nhất kể từ khi chương trình Su-57 được khởi động.

Phiên bản mới vẫn giữ nguyên thiết kế tàng hình đặc trưng, đồng thời được kỳ vọng duy trì các khả năng chiến đấu tiên tiến như:

• Tàng hình radar
• Tác chiến điện tử hiện đại
• Khả năng siêu cơ động
• Tác chiến không đối không và không đối đất đa nhiệm
• Tích hợp tên lửa tầm xa thế hệ mới

Giới phân tích nhận định việc bổ sung buồng lái thứ hai không chỉ phục vụ huấn luyện mà còn giúp tăng hiệu quả tác chiến trong các nhiệm vụ phức tạp, đặc biệt là khi phối hợp tác chiến mạng trung tâm hoặc điều khiển máy bay không người lái đi kèm.

Nga muốn mở rộng xuất khẩu Su-57

Sau khi Tập đoàn Rosoboronexport xác nhận đã nhận được các đơn hàng Su-57 từ khách hàng quốc tế hồi tháng 4/2026, giới quan sát cho rằng Nga đang đẩy mạnh chiến lược thương mại hóa dòng tiêm kích thế hệ năm này.

Hiện có ba kịch bản chính được nhắc tới trong khả năng hợp tác giữa Nga và Ấn Độ:

Mua trực tiếp máy bay do Nga sản xuất

Đây là phương án giúp Ấn Độ nhanh chóng sở hữu tiêm kích thế hệ năm để tăng cường năng lực không quân trong thời gian ngắn.

Sản xuất theo giấy phép tại Ấn Độ

Phương án này cho phép New Delhi chủ động hơn trong quá trình bảo trì, nâng cấp và phát triển công nghiệp quốc phòng nội địa.

Chương trình hợp tác phát triển sâu rộng

Đây là kịch bản tham vọng nhất, trong đó Ấn Độ có thể tích hợp các hệ thống điện tử, radar và cảm biến do nước này tự phát triển lên Su-57.

Giới chuyên gia cho rằng biến thể hai chỗ ngồi sẽ đóng vai trò quan trọng trong cả ba phương án hợp tác trên.

Nga sẵn sàng chia sẻ công nghệ hiếm có

Một trong những điểm khiến Su-57 trở nên hấp dẫn với Ấn Độ là khả năng Nga chấp nhận chia sẻ sâu công nghệ. Theo nhiều nguồn tin, Moscow đã đưa ra đề xuất cho phép Ấn Độ tiếp cận mã nguồn của Su-57.

Đây được xem là điều hiếm thấy trong ngành công nghiệp quốc phòng hiện đại, bởi nhiều quốc gia phương Tây thường không cho phép khách hàng tiếp cận sâu vào hệ thống lõi của tiêm kích.

Giới quan sát nhận định chính sự hạn chế về quyền nâng cấp và vận hành độc lập là nguyên nhân khiến nhiều thương vụ tiêm kích phương Tây gặp khó tại thị trường Ấn Độ.

Trong khi đó, Nga được cho là sẵn sàng linh hoạt hơn nhằm duy trì vị thế đối tác quốc phòng chiến lược với New Delhi.

Su-57 hưởng lợi từ việc chương trình nội địa của Ấn Độ chậm tiến độ

Các chương trình phát triển tiêm kích nội địa của Ấn Độ trong nhiều năm qua liên tục đối mặt với tình trạng chậm tiến độ. Điều này khiến nhu cầu sở hữu tiêm kích thế hệ năm hiện đại ngày càng trở nên cấp thiết.

Trong bối cảnh đó, Su-57 nổi lên như một lựa chọn phù hợp giúp Ấn Độ nhanh chóng nâng cấp năng lực không quân trong khi vẫn có thể duy trì mục tiêu phát triển công nghiệp quốc phòng trong nước.

Nhiều chuyên gia quân sự nhận định phiên bản Su-57 hai chỗ ngồi có thể còn thành công hơn biến thể một chỗ ngồi trên thị trường quốc tế nhờ đáp ứng tốt hơn yêu cầu tác chiến và huấn luyện của nhiều quốc gia.

Cuộc cạnh tranh mới trên thị trường tiêm kích thế hệ năm

Sự xuất hiện của Su-57 hai chỗ ngồi diễn ra trong bối cảnh thị trường tiêm kích thế hệ năm toàn cầu đang cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ giữa Nga, Mỹ và Trung Quốc.

Trong khi Mỹ tiếp tục mở rộng xuất khẩu F-35, còn Trung Quốc quảng bá J-20 và FC-31, Nga đang nỗ lực đưa Su-57 trở thành lựa chọn chiến đấu cơ thế hệ năm có chi phí hợp lý và linh hoạt hơn về chuyển giao công nghệ.

Nếu chương trình Su-57 hai chỗ ngồi được hoàn thiện đúng tiến độ, đây có thể trở thành bước ngoặt lớn đối với ngành công nghiệp hàng không quân sự Nga cũng như thị trường xuất khẩu vũ khí toàn cầu trong những năm tới.